KARTY Z KALENDARZA – Kalisz Pomorski 1945–1980

Nowa porcja wiedzy... Czy wiecie, że

25 sierpnia…
1955 roku (70 lat temu) – Przewodniczący Jan Staworzyński poinformował na posiedzeniu Prezydium MRN, że „opóźnione o cały miesiąc w tym roku żniwa są już na ukończeniu”. Obowiązkowe dostawy zboża dla państwa „przebiegają sprawnie i do 14 września plan będzie wykonany w 100%”. Jednak „znalazło się dwóch takich rolników jak Zygmunt Chojnacki i Michał Preca, którzy nie odstawili terminowo zboża i zostali skierowani na Kolegium przy Prezydium Powiatowej RN”.
1960 roku (65 lat temu) – W sesji MRN uczestniczyło 11 z 16 radnych. W wolnych wnioskach przewodniczący obrad Aleksander Żółtowski przypomniał o wciąż pustej świetlicy dla młodzieży bo nie ma tam pracownika, o potrzebie urządzenia pokoi gościnnych, czy złym zaopatrzeniu sklepów w warzywa. Stwierdził ponadto, że „jako radni winniśmy pomyśleć o nowym cmentarzu, bo na starym prawie już nie ma miejsca. Rok rocznie można coś przy tym zrobić i powstanie piękny nowy cmentarz przy ulicy Strzeleckiej. Trzeba zacząć od jego ogrodzenia”.

26 sierpnia…
1948 roku (77 lat temu) – Na wniosek Zarządu Miejskiego, MRN w Kaliszu Pomorskim postanowiła podwyższyć od 1 września podatek ryczałtowy od spożycia jaki uiszcza właściciel restauracji „Zacisze” Jan Śmieciński do kwoty 15 tys. zł miesięcznie. Ponadto ma on uiścić podwyższoną do 9 tys. zł miesięczną stawkę podatku za pierwszych 8 miesięcy 1948 roku. Sekretarzowi Zarządu Miejskiego Stanisławowi Jęsiekowi przyznano 10 tys. zł premii za wykonanie w godzinach nadliczbowych kosztorysów remontu budynków w Kaliszu Pomorskim oraz budżetu na rok 1949, natomiast pomocnikowi sekretarza Józefowi Białeckiemu przyznano 5 tys. zł premii za przepisanie w ramach nadgodzin protokołów MRN, jej Prezydium oraz Zarządu Miejskiego.
1952 roku (73 lata temu) – Prezydium MRN pod przewodnictwem Tadeusz Chwalińskiego omawiało przebieg akcji żniwno-omłotowej oraz „analizowało poszczególnych rolników z wykonania obowiązkowych dostaw mleka, mięsa i zboża”. Jak stwierdził przewodniczący, „dzielnicowy Dzielnicy I Bronisław Carło wywiązuje się ze swoich zadań, natomiast dzielnicowy Dzielnicy II Jan Różański mało interesuje się pracą, a najgorzej przedstawia się sprawa z dzielnicowym Dzielnicy III Antonim Bądźwolem, który w ogóle nie docenia poleceń prezydium i w ogóle nie wywiązuje się z zadań.” 
1953 roku (72 lata temu) - Uczestniczący w sesji Gminnej Rady Narodowej przedstawiciel Prezydium Powiatowej RN Kazimierz Korczak, poinformował o przeniesieniu Jana Staworzyńskiego na inne stanowisko „w celu podniesienia pracy dla dobra partii i mas”. Złożył mu gratulacje za dotychczasowe „poświęcenie i wydajność”. Od 1 września obejmuje on stanowisko przewodniczącego Prezydium Miejskiej RN w Kaliszu Pomorskim „w związku z czym nie przysługuje mu odprawa w wysokości trzech miesięcznych uposażeń”. Radny Stanisław Ćwikliński w imieniu klubu PZPR zgłosił na zwolnione miejsce kandydaturę Antoniego Długiego stwierdzając, iż „jest znany jako pracownik uczciwy, jako dobry członek partii oraz posiada wyrobienie gospodarczo-polityczne przeto w pełni zaufania nadaje się na powołanie go na przewodniczącego Prezydium GRN”. Uchwała wyrażająca zgodę zapadła jednogłośnie. 
1955 roku (70 lat temu) – Na sesji MRN przedstawiono „Analizę wyników nauczania w roku szkolnym 1954/55”. Na siedmiu stronach referatu zamieszczono głównie cytaty towarzysza Bieruta oraz wytyczne II Zjazdu PZPR. Dane statystyczne kaliskiej oświaty zajmują ledwie połowę jednej strony. Dowiadujemy się, iż w miejscowej szkole 11-letniej jest 16 oddziałów, w których uczy 19 nauczycieli, a o ich dobrej pracy świadczy to, iż gdy na pierwszy okres wystawiono 345 ocen niedostatecznych, to w ciągu minionego roku szkolnego zlikwidowano ich aż 175, czyli pozostało 170. W koreferacie komisji oświaty zarzucono jednak nauczycielom, że „są niedostatecznie zmobilizowani i włączeni do realizacji najważniejszego zadania jakim jest przebudowa ustroju rolnictwa”. Przewodniczący Jan Staworzyński stwierdził, że „nauczycielstwo w mieście Kaliszu Pomorskim nie współpracuje z masami tak, jak powinno to robić”. Przykładowo, nauczyciel obywatel Ficyk „mając osobisty uraz do obywatela Staworzyńskiego Jana, zaniżył ocenę (całkiem niesłusznie) córce takowego uczęszczającej do szkoły”.
Rezygnację ze stanowiska złożył sekretarz Prezydium MRN Marian Zwan. Jak wyjaśnił sekretarz KM PZPR Franciszek Szymczak, „nie potrafił on wyrobić sobie autorytetu wśród pracowników i nie pozwolił prowadzić się mającemu większe doświadczenie życiowe obywatelowi Staworzyńskiemu Janowi”. Ponadto „często używał publicznie różnych niekorzystnych epitetów pod adresem Przewodniczącego Prezydium, Partii i Posterunku MO”. Po tych wyjaśnieniach, radni odwołali Mariana Zwana jednogłośnie.

27 sierpnia…
1949 roku (76 lat temu) – Na posiedzeniu Zarządu Miejskiego pod przewodnictwem burmistrza Antoniego Łazarskiego i przy udziale przewodniczącego MRN Mieczysława Miszkiela, ustalono składy osobowe czterech Komisji Współdziałania Podatku Gruntowego (KWPG), które mają skłonić mieszkańców do spłaty zaległości tego podatku. Miejską KWPG tworzą: Jan Antonkiewicz, Stefan Gwiazdowski, Józef Szczupak; KWPG dla Dzielnicy I: Feliks Bejnarowicz, Stanisław Krzewicki, Nikodem Ratkun; KWPG dla Dzielnicy II: Józef Długi, Władysław Grządziel, Jan Różański; KWPG dla Dzielnicy III: Dionizy Bujonek, Leon Murawski, Stanisław Pszkit.
1982 roku (43 lata temu) – Omawiając przygotowanie szkół do nowego roku szkolnego, wicedyrektor ZSG Jerzy Stylski wymienił szereg problemów, w tym brak nauczycieli, podręczników oraz obuwia sportowego dla dzieci. Dyrektor PPB „Prefabet” Jan Pietrusewicz przedstawił „działalność przedsiębiorstwa w okresie wprowadzania reformy gospodarczej”. Informację dyrektora uzupełnił sekretarz zakładowej POP Bogdan Jaworski wskazując na pozytywną ocenę skutków tej reformy.

28 sierpnia…
1951 roku (74 lata temu) - Na sesji Miejskiej Rady Narodowej w Kaliszu Pomorskim, prezes zarządu Spółdzielni Produkcyjnej Antoni Kozłowski oświadczył, iż „nie jest w stanie nałożonego planu zasiewów wykonać z tego powodu, że na 81 członków zadeklarowanych, do pracy chodzi przeciętnie od 4 do 8, a 15 w ogóle jeszcze do pracy nie przyszło”. Z kolei radny Alfons Kiziak apelował by wpłynąć na rolników, aby „nie poddawali się obecnej hipnozie zabijania cieląt, świń, krów i spekulowania mięsem z nielegalnego uboju”. Tak bowiem „idzie się na rękę szkodnikom i sabotażystom ustroju demokratycznego naszej Polski Ludowej”. Radni wystosowano apel do zakładów pracy aby z pensji pracowników potrącano dobrowolne składki na rzecz Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy, gdyż mieszkańcy Kalisza Pomorskiego zajmują ostatnie miejsce w powiecie w tej zbiórce pieniędzy.
1953 roku (72 lata temu) – W sesji MRN uczestniczyło 13 z 16 radnych oraz około 60 mieszkańców. W uchwale zobowiązano wszystkich radnych by świecili przykładem „w realizacji obowiązkowych dostaw i realizacji planów finansowych”. Prezydium MRN ma do 15 września „przeanalizować skład Kolegium Orzekającego w celu oczyszczenia go z ewentualnych kułackich i wrogich elementów, bo w stosunku do opornych w obowiązkowych dostawach stosować należy konsekwentnie kary administracyjne stosownie do wysokości zaległości i zamożności gospodarstwa. Orzeczenia wobec opornych należy podejmować na publicznych zebraniach. Powzięte decyzje nie mogą krzywdzić mało i średnio rolnych chłopów”. Ponadto w terminie do 10 września Prezydium MRN ma „ustalić imiennie wszystkich chłopów, którzy w drodze kumoterstwa i oszustwa uprawiali ukrytą ziemię i czerpią z niej dodatkowe korzyści. Wszystkich tych chłopów obciążyć należy podatkiem i obowiązkowymi dostawami, zaś winnych dopuszczenia takiego stanu pociągnąć do odpowiedzialności”. 
Przewodniczący Prezydium MRN Tadeusz Chwaliński złożył rezygnację ze stanowiska tłumacząc to otrzymaną propozycją pracy w Drawsku, czyli awansem. Radny Jerzy Andrzejczak zaapelował by tego nie robił gdyż „doprowadził miasto Kalisz Pomorski do porządku i wydobył z bagna”, więc dobrze aby pozostał i to robił nadal. W głosowaniu 9 radnych nie przychyliło się do tej rezygnacji, a za nią głosowało pozostałych 4. Podobnie nie poparto (tym razem radni byli jednogłośnie przeciw) rezygnacji jaką złożył wiceprzewodniczący Prezydium MRN Olgierd Pieciukiewicz. 
1980 roku (45 lat temu) – Egzekutywa KM-G PZPR skreśliła z listy członków PZPR Waldemara Walczaka „za całkowitą bierność w sprawach partyjnych” oraz Zdzisława Jedynowicza gdyż „wstąpił do ZSL i nie przejawia poczucia przynależności do PZPR”. Jednocześnie przyjęto w szeregi członków partii czterech kandydatów z GS „SCh”: Włodzimierza Cieślickiego, Janusza Niedźwiedzia, Adama Ufniarza i Józefa Zubka.

29 sierpnia…
1956 roku (69 lat temu) – Jak oświadczył na posiedzeniu Prezydium MRN przybyły z Drawska przedstawiciel Prezydium Powiatowej RN Stefan Strugiński, czterech członków RZS „Rocznica” w Kaliszu Pomorskim (Wacław Grządziel, Józef Szczupak, Jan Szewc, Stanisław Zakrzewski) złożyło podania o rezygnacji z członkostwa w Spółdzielni. „Należy całym aktywem temu się przeciwstawić, przeprowadzając z nimi indywidualne rozmowy”. Wytypowano do nich: Antoniego Brankiewicza (kierownika Ośrodka Zdrowia), Antoniego Jandego (kierownika Tartaku), Jana Staworzyńskiego (przewodniczącego Prezydium MRN) i Katarzynę Zawadzką (sekretarza Prezydium MRN). Przewodniczący kaliskiej Spółdzielni Antoni Kozłowski dodał, że „ma wielkie trudności ze swoimi członkami, bo gdy tylko przychodzą roboty rolne, to zaczynają się choroby tak samych członków jak i ich rodzin. W rezultacie nie ma komu robić”. W wolnych wnioskach członek Prezydium Józef Drzewiecki poinformował, że w sklepie masarskim pracuje pomocnik ekspedientki Aleksander Weremiejczyk, który „ma stale zaklejony nos i nie wiadomo czy nie jest zakaźnie chory”. Dlatego prosi w imieniu zaniepokojonych mieszkańców, by GS „SCh” skierował tego pomocnika na badania.

30 sierpnia…
1958 roku (67 lat temu) – W sesji MRN uczestniczyło 11 z 16 radnych. W wolnych wnioskach dyskutowano nad bulwersującą mieszkańców sprawą obywatela Misio. Jako pracownikowi politycznemu w kaliskim POM-ie przydzielono mu w czasach stalinowskich dom przy ul. Dworcowej 22, z którego najpierw wyrzucono Mariannę Hoch. Obecnie gdy POM rozwiązano, a wyrzucenie na bruk Marianny Hoch okazało się bezprawne, zażądała ona dokonania eksmisji obywatela Misio. Prezydium MRN próbowało to zrobić kilkukrotnie, ale zawsze bez skutku, bo obywatelka Misio (żona) przedstawiała zaświadczenie lekarskie, że jest ciężko chora i nie wolno jej przemieszczać. Radni przyznali rację obecnej na sesji Mariannie Hoch, że należy wreszcie „przerwać ten trwający od kwietnia proceder” i zażądali od Jana Staworzyńskiego podjęcia natychmiastowych, skutecznych działań w tej sprawie. 
1982 roku (43 lata temu) – Na posiedzeniu komisji przestrzegania prawa RN MiG komendant posterunku MO Kazimierz Szulc poinformował, że „w okresie wiosennym przeprowadzono kontrole, w wyniku których wielu mieszkańców zostało ukaranych przez kolegium ds. wykroczeń oraz mandatami. Efektem tych kontroli jest poprawa porządku, ładu i estetyki”. Na pytanie przewodniczącego komisji Kazimierza Śliwińskiego: czy uległa zwiększeniu liczba wykroczeń? Komendant Szulc odpowiedział, że nie wzrosła liczba przestępstw, ale za to bardzo wzrosła liczba wykroczeń, szczególnie w te dni, kiedy są organizowane dyskoteki i dansingi.

31 sierpnia…
1951 roku (74 lata temu) – Na sesji GRN przewodniczący Spółdzielni Produkcyjnej w Starej Korytnicy Józef Kubiak poinformował, że „członkowie spółdzielni nie chcą wychodzić do pracy” przy zbiórce płodów rolnych gdyż „wyjeżdżają do pracy na swoją rękę na lotnisko i do nadleśnictwa”. W odpowiedzi zobowiązano prezydium GRN do „spowodowania zwolnienia z zakładów pracy członków spółdzielni produkcyjnych”. W związku z opracowaniem zmian w podziale administracyjnym państwa w roku 1951, wystąpiono z wnioskiem o wyłączenie gromady Stara Korytnica z Gminy Kalisz Pomorski i przekazanie jej do Gminy Hanki, natomiast włączenie do Gminy Kalisz Pomorski gromady Suchowo należącej dotąd do Gminy Poźrzadło Wielkie.
1953 roku (72 lata temu) – na sesji MRN ponownie poddano pod głosowanie wniosek Tadeusza Chwalińskiego o odwołanie go ze stanowiska przewodniczącego Prezydium MRN. W jawnym głosowaniu za odwołaniem było 5 radnych, przeciw 2, a 5 wstrzymało się od głosu. Głosujący za odwołaniem Adam Malinowski stwierdził, iż Tadeusz Chwaliński „idzie na wyższe stanowisko, więc trzeba mu dać taką możliwość, gdyż on jest młody i potrzebuje awansu”. Potwierdził to sam zainteresowany informując, że „w Drawsku będzie miał lepsze warunki do życia”. Zarządzono drugie, jawne głosowanie w tej sprawie. Tym razem za odwołaniem było 4 radnych, przeciwko 6, a 2 wstrzymało się. Wobec tego zarządzono trzecie głosowanie, w którym odwołanie poparło 6 radnych, a przeciwko było też 6. Aby wyciszyć nerwową atmosferę na sali ogłoszono przerwę. W czwartej turze głosowania, po przerwie, za odwołaniem było 7 radnych, 4 było przeciw, a 1 się wstrzymał, czyli wniosek przyjęto.
Jeszcze na tym samym posiedzeniu, tym razem w głosowaniu tajnym, radni wybrali jednogłośnie na nowego przewodniczącego Prezydium MRN Jana Staworzyńskiego, który był jedynym zgłoszonym kandydatem.
1956 roku (69 lat temu) – Na sesji MRN przedstawiono sprawozdanie z wyników nauczania w Szkole Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącym. W minionym roku szkolnym (1955/56) kaliskie LO opuściło 13 maturzystów. A za duży sukces dydaktyczny uznano to, że o ile w obu placówkach na II okres wystawiono 294 oceny niedostateczne, to na okres IV wystawiono ich już tylko 176, czyli zlikwidowano 118. W dyskusji radny Stanisław Czerniga doniósł, że przedszkolanka Janina Matyka „nie pilnuje należycie dzieci”. Udaje się bowiem z nimi do koleżanki obywatelki Rozpędowskiej, mieszkającej na ul. Szczecińskiej. I gdy one „gadają sobie o swych sprawach, dziatwa lata po tej ulicy bez żadnej opieki, krzyczy, rzuca kamienie do rzeki”. Radny Maciej Rolbiecki powiedział, że jako przewodniczący Ludowego Zespołu Sportowego miał same trudności ze strony poprzedniego przewodniczącego Prezydium Tadeusza Chwalińskiego. Pewnego razu „zjawił się on na treningu w stanie nietrzeźwym i wyraził chęć gry w piłkę. Na zwróconą mu uwagę, żeby nie przeszkadzał, odgrażał się, że wyda polecenie aby boisko, na którym trenują, zaorać i zabronić im wstępu”. 
1957 roku (68 lat temu) - W odpowiedzi na skierowany do MRN wniosek kierowniczki kina „Tracz” Marii Kaweckiej, o zmianę nazwy kina z powodu „przestawiania liter w nazwie Tracz przez ludność miasta, w rezultacie czego nazwa wygląda nieprzyzwoicie”, radni postanowili tę nazwę zmienić na nową – „Kalina”. 
1981 roku (44 lata temu) – Egzekutywa KM-G PZPR oceniła realizację wniosków w zakresie poprawy warunków socjalno-bytowych w zakładach pracy na przykładzie PPB „Prefabet”. Krytycznie ocenił te warunki II sekretarz POP w „Prefabecie” Apolinary Krzemień, a Dymitr Czerniga (członek POP) dodał, że „brakuje sanitariatów”. Natomiast wicedyrektor „Prefabetu” Antoni Dąbrowski poinformował o wstrzymaniu produkcji z powodu braku cementu i szukaniu możliwości zatrudnienia pracowników w innych zakładach.

Wszystkie dotychczasowe materiały przygotował i opracował z pasją Bogumił Kurylczyk – dziękujemy!