Wyjątkowy cykl „Karty z kalendarza”, w którym dzień po dniu odkrywamy historię Kalisza Pomorskiego z lat 1945–1985.

To podróż w czasie, która pozwoli nam wspólnie przypomnieć sobie początki powojennego życia w naszym mieście – ludzi, wydarzenia, codzienność i wielkie chwile.

22 grudnia…
1954 roku (71 lat temu) – Pierwsza sesja Miejskiej Rady Narodowej w Kaliszu Pomorskim nowej kadencji odbyła się w sali kina „z szerokim udziałem społeczeństwa”. Radnych było 20, oto ich lista: Stanisław Czerniga, Józef Drzewiecki, Jan Iwanczewski, Witold Jankowski, Czesława Jęsiek, Józef Kaźmierski, Piotr Kitaszewski, Feliks Kulbacki, Mieczysław Kuryłowicz, Adam Malinowski, Jan Nowicki, Piotr Pieciukiewicz, Wanda Przybyłowska, Jan Staworzyński, Marian Suchecki, Franciszek Szymczak, Kazimierz Śliwiński, Zygmunt Tomasik, Stefan Wasiak, Marian Zwan.
W dyskusji radny Feliks Kulbacki upomniał się o świetlicę dla młodzieży, która z braku innej rozrywki „wałęsa się po ulicach”. Wskazał ponadto na dotkliwy brak artykułów spożywczych w sklepach prowadzonych przez GS za co należy winić członków jej zarządu. Z kolei radny Franciszek Szymczak zauważył, że „miasto ma duże osiągnięcia ale także niedociągnięcia” i podał przykład złej pracy piekarni GS skąd chleb jest „niedopieczony albo przepieczony”. Po dyskusji w tajnym głosowaniu powołano Prezydium MRN. Przewodniczącym został Jan Staworzyński, zastępcą Witold Jankowski, sekretarzem Marian Zwan, a członkami Józef Drzewiecki i Wanda Przybyłowska. Wszyscy oni zostali wybrani „jednogłośnie”. 
1955 roku (70 lat temu) – W sesji MRN uczestniczyło 11 z 20 radnych oraz przedstawiciel Prezydium Powiatowej RN Eugeniusz Reutt. Wiceprzewodniczący Prezydium MRN Witold Jankowski odczytał sprawozdanie z działalności Rady w roku 1955. Jak stwierdził, radni wybrani rok temu, 5 grudnia, „coraz bardziej czują się gospodarzami i świadomymi działaczami państwowymi.” Jednak „trzeba uczciwie powiedzieć, że nie wszyscy radni stanęli na wysokości swego zadania”. Dotyczy to przede wszystkim nieobecności radnych na sesjach, których było 14, w tym dwie uroczyste. Najwięcej nieobecności mają radni: Jan Iwanczewski i Józef Kazimierski. „Zdając sobie sprawę z obowiązków i odpowiedzialności jaka ciąży na nas wobec wyborców, winniśmy w roku przyszłym gorliwiej pracować nad umacnianiem Władzy Ludowej i Socjalistyczną Przebudową Wsi”.
Zachętę do dyskusji nad sprawozdaniem wygłosił Eugeniusz Reutt podkreślając, iż musi być ona ożywiona, bo każdy powinien powiedzieć co w pracy Rady było dobre, a co złe. Niemniej „dzisiejsza niska frekwencja na posiedzeniu świadczy o tym, że niektórzy radni nie doceniają ważności swojego mandatu”. Tymczasem „bez udziału radnych i członków komisji, Kalisz Pomorski sam się nie odbuduje”.
Przewodniczący Jan Staworzyński stwierdził bez ogródek, że „poziom radnych MRN ma jeszcze wiele do życzenia”. Na dowód tego oświadczył, iż „Kalisz Pomorski został zniszczony przez działania wojenne, ale największych zniszczeń dokonali sami ludzie, w których gronie nie brakło i członków Prezydium, i radnych, i członków komisji. Budynki nie reperowane w porę ulegały zniszczeniu. Chuligani wybijali okna, łamali drzwi, a radni nie zadbali o to widząc winnych, nie wyciągali z tego żadnych konsekwencji. W latach ubiegłych pracownicy samego Prezydium nie byli na poziomie, nie są oni i teraz jeszcze w porządku. Dopuszczali się nadużyć, pijaństwo panowało, byli sądzeni, a wszystko to odbijało się w pracy Prezydium. Na stanowiskach kierowniczych w MZBM (Miejskim Zarządzie Budynków Mieszkalnych) byli pijacy”.
Z apelem do radnych o pomoc zwróciła się lekarz weterynarii Zofia Kaczmarska, informując o tragicznych warunkach pracy miejskiego rakarza, który nie ma ani szopy do przeprowadzania sekcji zwłok, ani ogrodzonego grzebowiska zwierząt padłych”. Feliks Kulbacki zawnioskował o zmianę personelu w aptece, bo „niezdrowym objawem jest gdy mąż pracuje na stanowisku lekarza, a żona jest aptekarką”. I w aptece „często potrzebnych leków brakuje, ale można je kupić za dopłatą u lekarza”. Poparł go Kazimierz Śliwiński opowiadając, jak będąc ostatnio w aptece spotkał tam 10 pacjentów czekających od rana na lekarza, a była już godzina 1. po południu. Przechodząc obok gospody zobaczył tam obu kaliskich lekarzy, którzy dopiero na jego interwencję poszli do pracy, czyli zaczęli przyjmować pacjentów. Stefan Wasiak dodał, że kiedy idzie się nocą wezwać lekarza do pilnej pomocy, „to żona lekarza wyzwie go i nie pozwoli lekarzowi iść do chorego”.
1980 roku (45 lat temu) – Na posiedzeniu Prezydium Rady Narodowej Miasta i Gminy w Kaliszu Pomorskim przewodniczący komisji rady złożyli sprawozdania z działalności w roku 1980. Zdaniem Zdzisława Wiśniewskiego (przew. komisji zdrowia i spraw socjalnych), na posiedzeniach większa jest frekwencja członków komisji spoza rady niż radnych. Felicja Perzanowska (przew. komisji wychowania, oświaty i kultury) zapytała naczelnika MiG o przyczynę nieprzeprowadzenia obiecanych remontów świetlic wiejskich, szczególnie w Sienicy i Giżynie. Henryk Strugała odpowiedział, iż naprawę dachów uniemożliwia brak na rynku papy i lepiku. Przewodniczący Prezydium Jerzy Stylski zaapelował by „uczynić wszystko aby chociaż połatać te dziury w dachach”.
1981 roku (44 lata temu) – W dziewięć dni po wprowadzeniu stanu wojennego (13 grudnia) egzekutywa KM-G PZPR postanowiła przeprowadzić rozmowy indywidualne z członkami Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR należącymi do NSZZ „Solidarność”: Janem Borkiem, Bogdanem Jaworskim, Czesławem Panasem, Ryszardem Perzanowskim i Włodzimierzem Wołowcem. Rozmowy zostaną także przeprowadzone z kadrą GS „SCh” oraz ZGKiM. W sprawach kadrowych skreślono z listy członków PZPR Stanisława Witka z POP w Starej Studnicy. Ze składu egzekutywy odwołano Mieczysława Zaborowskiego powołując na jego miejsce Eugeniusza Baryłę.

23 grudnia…
1946 roku (79 lat temu) - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Drawsku zatwierdziło powołanie przez Miejską Radę Narodową w Kaliszu Nowym Bronisława Wilanta na stanowisko wiceburmistrza miasta. Władze powiatowe udzieliły także Zarządowi Miejskiemu pisemnej zgody na sprzedaż koni. W dokumencie zobowiązano władze Kalisza Nowego do złożenia sprawozdania z przeprowadzonej licytacji oraz poinformowania o zakupie mechanicznego środka lokomocji.
1982 roku (43 lata temu) – Naczelnik Antoni Oleksiuk zorganizował spotkanie z sołtysami. Sołtysi Dębska (Eugeniusz Kisała), Jasnopola (Stanisław Broś) i Pomierzyna (Jan Gałkowski) wysunęli pod adresem GS „SCh” wniosek, by „załatwić sprawę rozdziału rajtuz i skarpet dla rolników” oraz zapytali „kiedy będą realizowane talony na obuwie”. Wiceprezes GS odpowiedział, że talony na obuwie są ważne do końca marca i „wszystkie będą zrealizowane”. Natomiast „sprawa rozdziału rajtuz i skarpet dla rolników jest trudna, ponieważ część jest przeznaczona na wolny rynek i rolnicy mogą się tam zaopatrzyć”.
1986 roku (39 lat temu) – I sekretarz KM-G PZPR tow. Andrzej Hypki przedstawił na posiedzeniu egzekutywy „bieżące zadania w pracy partyjnej”. Za działania najważniejsze uznano „dokonanie spisu członków i kandydatów partii”, „zwiększenie ilości przyjęć do partii ludzi młodych i chłopów” oraz „opracować wyniki dyskusji na temat uwarunkowań wzrostu roli POP”. W sprawach organizacyjnych „zatwierdzono jednogłośnie” uchwały w sprawie przyjęć w poczet kandydatów PZPR: tow. Zygmunta Burdyńskiego (OOP ZRB PGR), tow. Danutę Lasotę (OOP Suchowo) i tow. Mirosława Orzechowskiego (POP GS „SCh”).

26 grudnia…
1946 roku (79 lat temu) - Pod przewodnictwem Edwarda Malarza, nowo wybranego I sekretarza komitetu miejskiego Polskiej Partii Robotniczej w Kaliszu Nowym, jego członkowie (Antoni Łazarski, Władysław Michalak, Mieczysław Miszkiel, Roman Raczyński, Jakub Smoła i Adolf Wesołowski) odwołali poprzedniego I sekretarza tow. Józefa Wesołowskiego. Zarzucono mu: „lenistwo, próżniactwo, pijaństwo i słuchanie podszeptów reakcyjnych prowadzące do wrogiej propagandy”. Na rozliczenie się ze wszystkich zaległości dano mu czas do 1 stycznia 1947 roku.

27 grudnia…
1954 roku (71 lat temu) – Prezydium MRN (przewodniczący Jan Staworzyński, wiceprzewodniczący Witold Jankowski, sekretarz Marian Zwan) omawiało realizację obowiązkowych dostaw zboża, żywca, mleka i ziemniaków. Postanowiono przyjąć do pracy w Prezydium na okres próbny Jadwigę Janicką i Gertrudę Skórkę.

28 grudnia…
1947 roku (78 lat temu) – Poświęcenie kościoła filialnego pw. Dzieciątka Jezus w Sienicy.
1953 roku (72 lat temu) – Gminna Rada Narodowa w Kaliszu Pomorskim debatowała nad sposobami zwiększenia w nadchodzącym roku 1954 pogłowia bydła i świń. Bronisław Pawłowski oświadczył, że w gromadzie Jasnopole „jest 9 rolników i wszyscy zaplanowali podnieść hodowlę o 30%, tak jak Partia i nasz Rząd sobie tego życzy”. Sołtys Cybowa Józef Tatara poinformował, że członkowie RZS w Cybowie postanowili, że każdy z członków da od swojej krowy jednego cielaka, „co przyczyni się do wzrostu pogłowia w spółdzielni”. 
1955 roku (70 lat temu) – Na posiedzeniu Prezydium MRN analizowano przyczyny niewykonania planu wywozu drewna z lasu przez kaliskich rolników. Jak oświadczył w ich imieniu radny Zygmunt Tomasik (przewodniczący komisji rolnej), „wywózka drewna słabo przebiega nie ze złej woli miejscowej ludności, ale dlatego, że brakuje im odpowiedniego sprzętu”. Rolnicy mają „słabe wozy i uprzęż”, a ponadto „brakuje wind, które trzeba sprowadzać przez Nadleśnictwo i płacić po 350 zł za sztukę, na co rolnik nie może sobie pozwolić”. Te windy „powinno sprowadzić Nadleśnictwo i dać do użytku wozakom”.
Księgowa kaliskiej Spółdzielni Produkcyjnej Ludwika Piasecka poinformowała o wywiązaniu się RZS ze wszystkich zobowiązań oraz o przystąpieniu do rozliczenia ze swoimi członkami. Jan Staworzyński dodał, że dniówka obrachunkowa w Spółdzielni osiągnie w tym roku wartość 7-8 kg zboża. I podkreślił, że „RZS dobrze prosperuje i z każdym rokiem ma lepsze plony, co przyczyni się zapewne do przystąpienia nowych członków”.
1960 roku (65 lat temu) – W sesji MRN uczestniczyło 9 z 16 radnych. Sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 1960 złożyła księgowa Helena Jańczyk. Natomiast sprawozdanie z działalności Prezydium w roku 1960 przedstawił jego przewodniczący Jan Staworzyński. Wyliczył, że odbyto 46 posiedzeń, na których podjęto 85 uchwał. Ogółem rozpatrzono 115 podań od mieszkańców. Pochwalił się „dużym wysiłkiem włożonym w realizację Społecznego Funduszu Budowy Szkół gdyż na wymiar 13 230 zł ściągnięto 13 990 zł”. Zakończył stwierdzeniem, iż „są tacy, którzy mają możliwości wywiązania się z obowiązków wobec Państwa, lecz jednak utrudniają pracę Prezydium pisaniem podań o takie czy inne ulgi”.
1962 roku (63 lata temu) – W zebraniu POP PZPR w Betoniarni uczestniczyło 14 towarzyszy. Debatowano nad kwestią uzupełnienia wykształcenia podstawowego gdyż tylko ci, którzy mają skończone 7 klas będą przyjmowani do nowego Zakładu Prefabrykatów w Kaliszu Pomorskim. Sekretarz Komitetu Rejonowego PZPR tow. Henryk Tomaszewski podkreślił, że ukończenie szkoły podstawowej „wymaga poświecenia” ale gdy zbierze się grupa chętnych, to zostaną dla niej zorganizowane specjalne kursy.
1976 roku (49 lat temu) – Na zebraniu POP PZPR w KPPB „Żelgazbet” I sekretarz Jan Rękawek zreferował „sprawy związane z przygotowywanym zebraniem sprawozdawczym” i zaapelował „o wyrównanie zaległych składek partyjnych” oraz wzmożenie działań na rzecz „wzrostu szeregów partyjnych”. Tow. Aleksander Petryk przypomniał „obowiązki członków partii wynikające ze statutu PZPR”. W końcowej uchwale jednogłośnie postanowiono „przeszeregować” tow. Ryszarda Głuchowskiego i tow. Tadeusza Mitaka „w poczet członków PZPR”.

Poszukujemy Waszych wspomnień!

Chcemy stworzyć prawdziwą kronikę Kalisza Pomorskiego – pisaną razem z Wami. Jeśli posiadacie stare fotografie, dokumenty, wspomnienia lub opowieści przekazywane w rodzinie – podzielcie się nimi!

Przesyłajcie je na adres: Promocja@kaliszpom.pl

Wszystkie dotychczasowe materiały przygotował i opracował z pasją Bogumił Kurylczyk – dziękujemy!

Dołączcie do tej niezwykłej podróży w przeszłość! Razem zachowajmy pamięć o tamtych czasach