Wyjątkowy cykl „Karty z kalendarza”, w którym dzień po dniu odkrywamy historię Kalisza Pomorskiego z lat 1945–1985.
To podróż w czasie, która pozwoli nam wspólnie przypomnieć sobie początki powojennego życia w naszym mieście – ludzi, wydarzenia, codzienność i wielkie chwile.
23 lutego…
1947 roku (79 lat temu) - Na zebranie liczącego 71 członków Miejskiego Komitetu Polskiej Partii Socjalistycznej w Kaliszu Pomorskim przybyło jedynie 30 towarzyszy. Mimo to wybrano delegatów do Miejskiej Rady Narodowej (Mikołaj Stanisławski i Marian Wolski) oraz do Gminnej Rady Narodowej (Antoni Maras i Zbigniew Podwojski).
1952 roku (74 lata temu) - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej omawiało plany odbudowy dawnego Ratusza, melioracji Drawicy oraz urządzenia Parku Miejskiego. Uczestniczący w posiedzeniu delegat Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Eugeniusz Reutt oświadczył, iż Prezydium MRN w Kaliszu Pomorskim „nie spełnia należycie swoich obowiązków” i jako przykład nieprawidłowości podał pracę sekretarza Prezydium Bolesława Szweda.
Prezydium Gminnej Rady Narodowej w Kaliszu Pomorskim zobligowało wszystkie trzy działające tu spółdzielnie produkcyjne do „przyspieszenia zakończenia bilansu rozliczeniowego”. Na wniosek instruktora rolnego Stanisława Furmana zobowiązano GS do sprowadzenia środków zwalczających szkodniki drzew owocowych i rzepaku, mianowicie: „wapna, karboliny, sinego kamienia i innych”. Sołtysi „mają dopilnować zastosowania tych środków przez ludność”.
1955 roku (71 lat temu) – Uczestniczący w posiedzeniu Prezydium MRN kierownik kaliskiej Mleczarni Jan Piecewicz wyjaśnił powody zaległości rolników w dostawach mleka. Okazuje się, że jeśli w danym miesiącu dostarczą oni więcej mleka, to Mleczarnia je przyjmuje, ale nie zalicza na poczet kolejnego miesiąca, tylko od każdego 1-go zaczyna liczyć od nowa. A rolnicy wciąż błędnie uważają, że nadwyżka przechodzi na kolejny miesiąc.
Rozpatrzono „sprawozdanie z działalności Ośrodka Zdrowia w Kaliszu Pomorskim” złożone przez jego kierownika felczera Aleksandra Romacha. 5 osób personelu obsługuje średnio dziennie 60 pacjentów. Najwięcej zwolnień „wydaje się pracownikom PGR, POM i Tartaku przeważnie po urazach mechanicznych”. Największym problemem jest „niedostateczne zaopatrzenie Ośrodka przez Szpital Powiatowy w Drawsku w materiały opatrunkowe, sprzęt medyczny i częściowo leki”.
1965 roku (61 lat temu) – Na sesji MRN bez dłuższych dyskusji jednogłośnie zatwierdzono sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 1964 oraz podział nadwyżki budżetowej. Dyskusja rozgorzała dopiero gdy dyrektor Szkoły Ogólnokształcącej Roman Bykowski złożył „informację z wyników nauczania”. Radny Jan Staworzyński stwierdził, iż „wyniki nauczania niektórych klas są wprost katastrofalne”. Dlatego należy „szukać jakichś dróg i zmian do polepszenia”. Radny Zdzisław Wiśniewski podkreślił, że trudne warunki lokalowe szkoły „też w dużym stopniu odbijają się na wynikach nauczania i wychowania”, więc „budowa nowej szkoły w Kaliszu Pomorskim jest konieczna”. Radny Jerzy Andrzejczak wnioskował, aby „przeprowadzić rewizję odmownej decyzji w sprawie budowy nowej szkoły”. W tym celu radni powołali komisję, która „uda się do Prezydium Powiatowej RN w Drawsku”. W jej skład weszli: Roman Bykowski, Józef Głuchowski, Henryk Tomaszewski i Zdzisław Wiśniewski.
24 lutego…
1960 roku (66 lat temu) – Sprawozdanie z działalności Świetlicy Miejskiej złożyła jej nowa kierowniczka Irena Kapuśniak. Oświadczyła, że „z biegiem czasu postaram się wszystko doprowadzić do należytego porządku, a ze strony młodzieży nie odczuwam żadnych nieporozumień”. Za dochód ze zorganizowanej zabawy zakupiono warcaby, chińczyka, 2 talie kart brydżowych i komplet lotek.
1972 roku (54 lata temu) - Na zebraniu POP PZPR w KPPB „Żelgazbet” ustalono „tematykę zebrań”. Przewidziano po jednym spotkaniu w każdym miesiącu i oprócz spraw produkcyjnych oraz dyscypliny partyjnej zamierza się poruszyć kwestię współpracy z organizacją młodzieżową i kobiecą. Tow. Stanisław Bejnarowicz „zaapelował do członków o systematyczne opłacanie składek”, a tow. Józef Lewicki zaproponował aby „składki potrącać przy wypłacie”. Jego wniosek przegłosowano zatwierdzająco.
25 lutego…
1947 roku (79 lat temu) – Prezydium MRN zebrało się na polecenie przewodniczącego Powiatowej Rady Narodowej Józefa Skierskiego. Chodziło o zorganizowanie zbiórki żywności wśród mieszkańców Kalisza Pomorskiego na rzecz dzieci przebywających w bursie szkolnej w Drawsku. Przeprowadzenie tej zbiórki zlecono według sporządzonych list.
1948 roku (78 lat temu) - Na sesji GRN powołano Komisję Przeciwpożarową, na czele której stanął wójt Ludwik Murzynowski. Jej zadaniem było nadzorowanie podobnych komisji powołanych w gromadach (sołectwach) do przeprowadzenie kontroli kominów i przewodów dymnych w domach mieszkańców. Tymi komisjami kierowali sołtysi: w Białym Zdroju – Jan Kaszuba, w Dębsku – Eugeniusz Kisała, w Cybowie – Franciszek Szymański, w Prostyni – Józef Leśko, w Starej Korytnicy – Kazimierz Kulpa, w Wacławowie – Stanisław Skorski. Natomiast gromadę Krężno przydzielono do Białego Zdroju.
1949 roku (77 lat temu) - Mieczysław Miszkiel, I sekretarz komitetu miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Kaliszu Pomorskim, w „sprawozdaniu za miesiąc luty” doniósł do komitetu powiatowego PZPR na proboszcza Jana Borodzicza, który „nie honoruje ślubów cywilnych nazywając je kocimi” oraz felczera Romacha, który „odmawia udzielenia pomocy w mieszkaniu ciężko chorym tłumacząc, że nie ma czasu na chodzenie po domach”.
1961 roku (65 lat temu) – Należący do PZPR robotnicy kaliskiej Betoniarni (podległej Drawskim Zakładom Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych w Złocieńcu), omawiali na zebraniu POP występujący w zakładzie problem brakoróbstwa, spowodowany stosowaniem w produkcji niewłaściwego żwiru. Jak zapisano w protokole, „zebranie zakończyło się hasłem: Cześć pracy!”
26 lutego…
1960 roku (66 lat temu) – Na sesji uchwalono wprowadzenie „opłaty za sprzedaż mięsa w budkach”. Wyniesie ona 1 zł za 1 kg sprzedanego mięsa z uboju gospodarczego, a sprzedaż ta może odbywać się dwa razy w tygodniu: we wtorki i piątki. Przewodniczący Prezydium MRN Jan Staworzyński poinformował, że mimo jego starań Prezydium Powiatowej RN w Drawsku Pomorskim nie wycofało się z obcięcia funduszu na odgruzowanie Kalisza Pomorskiego o 30 tys. zł.
1981 roku (45 lat temu) – W Oddziałowej Organizacji Partyjnej PZPR Bralin do partii przyjęto dwóch dotychczasowych kandydatów: Ryszarda Chełstowskiego i Kazimierza Wawrzyniaka. W OOP przy zakładzie remontowym PGR do PZPR wstąpił Władysław Sielewicz, a w OOP Pomierzyn - Bolesław Borczuch. Z szeregów partii skreślono na własną prośbę: Marię Andruch i Ryszarda Wróblewskiego (POP przy PKP); Ryszarda Borunia, Alicję Łoś, Jadwigę Maligłówkę (POP „Sinogal”); Franciszka Nanaszko (POP „Prefabet”); Romana Babińskiego (POP Prostynia); Zdzisława Jadachowskiego (OOP Giżyno); Krystynę Bartczak (POP Terenowa).
1986 roku (40 lat temu) – Sprawozdanie z „Realizacji zadań w zakresie socjalistycznego wychowania młodzieży w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kaliszu Pomorskim” przedstawił na wyjazdowym posiedzeniu egzekutywy KM-G PZPR dyrektor ZSO tow. Jerzy Stylski. Poinformował, że łącznie do ZSO uczęszcza 1106 uczniów, w tym 124 do liceum, z których 39 należy do ZSMP. Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze prowadzi 68 pracowników pedagogicznych. Jak podkreślił, „na wychowanie młodych mają duży wpływ bardzo zróżnicowane nastroje dorosłych. Pozytywne jest to, że młodzież LO tak chętnie wstępuje w szeregi ZSMP, bo dobrze rozumie cele tej organizacji”.
W sprawach organizacyjnych uchwałą OOP Suchowo przyjęto na kandydatów PZPR tow. Elżbietę Bogdańską (księgową) i tow. Tomasza Lewandowskiego (robotnika). Natomiast w OOP Giżyno w szeregi kandydatów PZPR przyjęto: tow. Henryka Bonika (mechanika), tow. Stefana Ceholnika (kierownika zakładu), tow. Krzysztofa Kędzierskiego (robotnika), tow. Bogdana Mindsa (brygadzistę), tow. Andrzeja Niedźwiedzia (brygadzistę), tow. Janusza Śmiałka (robotnika), tow. Stanisława Tatarynowicza (magazyniera).
27 lutego…
1953 roku (73 lata temu) – Wobec niewykonania obowiązkowych szarwarków przy zwózce drewna Prezydium MRN postanowiło ukarać „opornych wozaków”, których doliczono się 23. Na początek kary pieniężne po 1500 zł otrzymali: Jan Panas, Stanisława Szumilas, Stefan Wojciechowski i Piotr Zaborowski.
1962 roku (64 lata temu) – Radny Jerzy Andrzejczak wnioskował na sesji MRN o wyremontowanie świetlicy GS przy ul. Dworcowej, „bo nasze miasto oprócz tej świetlicy nie ma już żadnej innej dla celów kulturalnych”. Tymczasem Kalisz Pomorski „z każdym dniem staje się miastem przemysłowym, bo trwa budowa Prefabrykatów i działa Betoniarnia gdzie dużo ludzi pracuje i taka sala jak obecna świetlica jest potrzebna”. Jego drugi wniosek dotyczył umożliwienia nauczycielom robienia zakupów w sklepach GS poza kolejnością w godzinach 8-14.
1963 roku (63 lata temu) – Na sesji MRN dyskutowano nad sprawozdaniem komendanta kaliskiego posterunku MO Kazimierza Śliwińskiego „na temat walki z chuligaństwem”. Radny Zdzisław Wiśniewski stwierdził, iż „wychowanie młodzieży na naszym terenie przedstawia się bardzo niezadowalająco, a dzieci tych rodziców, którzy winni świecić przykładem, gorzej się zachowują niż dzieci robotników i chłopów”. Z kolei dyrektor Szkoły Czesław Bogdański oświadczył, że „większość naszej młodzieży pochodzi z wiosek, a ich wychowanie jest cięższe od wychowania młodzieży z miasta”. Wiceprezes GS Edward Michnowski dodał, że „dużą winę ponoszą rodzice, bo dość często ojciec czy matka wysyłają dziecko do sklepu po wino czy papierosy”. Przewodniczący Prezydium MRN Zygmunt Miętek zaproponował aby zorganizować „trójki składające się z przedstawicieli komitetu rodzicielskiego, nauczycieli oraz MO”. Ich zadaniem będzie sprawdzanie „czy w godzinach wieczornych młodzież nie wałęsa się po ulicach”.
28 lutego…
1947 roku (79 lat temu) – Kalisz Pomorski liczył 1585 mieszkańców, w tym 235 repatriantów zza Buga, 34 z Syberii oraz 74 z Zachodu. Przesiedleńców z Centralnej Polski było 1071, autochtonów 4 i 167 Niemców.
1948 roku (78 lat temu) - Na zebraniu kolejarskiego koła Polskiej Partii Robotniczej wymieniono dotychczasowego sekretarza Alojzego Cichosza na Jana Kudełkę. W dyskusji poruszono sprawę wyjazdu delegatów na konferencję powiatową PPR do Drawska. Okazało się, iż mimo obietnicy odwiezienia ich do Kalisza Pomorskiego, musieli wracać do domu na piechotę. Ponadto nie przyjęto do wiadomości słów krytyki uczestniczącego w posiedzeniu sekretarza Komitetu Miejskiego PPR Mieczysława Miszkiela, który zarzucił kolejarzom „brak zainteresowania sprawami partii”. W odpowiedzi usłyszał, że kolejarzy „wiąże tajemnica służbowa”, a ponadto „mają nawał pracy”.
1957 roku (69 lat temu) – Na sesji MRN radny Bolesław Majewski stwierdził, że Prezydium Powiatowej RN w Drawsku „zawsze traktowało Kalisz Pomorski po macoszemu”. Przewodniczący Prezydium MRN Jan Staworzyński dodał, iż „małymi miasteczkami w rodzaju Kalisza Pomorskiego nikt się dotąd nie interesował. Nie dawali kredytów na odbudowę dlatego nawet piękne gmachy niszczały bez remontów”. Natomiast sekretarz KM PZPR Stanisław Stodulski upomniał się o mieszkanie zastępcze dla siebie, gdyż budynek Komitetu Miejskiego PZPR przy ulicy Toruńskiej 4, gdzie także mieszkał, zostanie przekazany na aptekę, a przydzielone mu mieszkanie przy ulicy Powiatowej „samowolnie zajął funkcjonariusz MO”. Z kolei Feliks Kulbacki poruszył sprawę Gospody nr 2, prowadzącej przy ulicy Świerczewskiego 29 sprzedaż wódek z wyszynkiem. Wnioskował aby ją zlikwidować względnie przenieść w inne miejsce, gdyż „pijacy zanieczyszczają podwórka pobliskich domów i ogródki, więc gdy nastanie wiosna, to nie będzie można przejść przez ulicę z powodu tych specyficznych zapachów”.
1963 roku (63 lata temu) – Na posiedzeniu Prezydium MRN radny Jerzy Andrzejczak poinformował, że w Jasnopolu rolnik poskarżył się na GS, bo „nie chciano przyjąć do rzeźni jego krowy zabitej przez samochód tłumacząc, że mięsa jest dosyć, a tymczasem odczuwa się brak mięsa wołowego”. Przewodniczący Prezydium Zygmunt Miętek oświadczył, że „należy zająć się niezwłocznie budową nowej ubikacji w gospodzie, ponieważ stan sanitarny dotychczasowej jest niedopuszczalny”. Ponadto pracownicy sklepów powinni sprzątać przed nimi chodnik oraz nie zanieczyszczać go popiołem i „nie wyrzucać śmieci na ścieżki”. Natomiast same sklepu powinno się „stopniowo odkratowywać gdyż wygląd krat jest nieestetyczny”.
1986 roku (40 lat temu) – I sekretarz KM-G PZPR tow. Jerzy Płachta wysłał do KW PZPR w Koszalinie informację „o wykonaniu zadań z planu polityczno-obronnego wychowania ludności” oraz z przebiegu „zebrań szkoleniowych w środowisku wiejskim”. Dowiadujemy się, iż wówczas na terenie działania KM-G PZPR, poza miastem Kaliszem Pomorskim funkcjonowało 7 POP skupiających rolników indywidualnych (w sumie 61 członków i 2 kandydatów) oraz 5 OOP skupiających rolników uspołecznionych, bo pracujących w PGR lub SKR (w sumie 81 członków i 8 kandydatów). Na zebraniach najczęściej poruszano następujące tematy: brak nawozów, brak paszy, brak węgla, zaniżanie wartości mleka w skupie, zawyżanie cen maszyn rolniczych.
29 lutego…
1952 roku (74 lata temu) - Uchwalenie w Polsce konstytucji wzorowanej na konstytucji ZSRR, poprzedziły społeczne konsultacje, które w Kaliszu Pomorskim przeprowadzono na posiedzeniu Miejskiej Rady Narodowej w miejscowym kinie. Udział w nim wzięło 400 mieszkańców, w tym uczniowie Liceum oraz proboszcz ks. Jan Borodzicz. Wszyscy bez wyjątku wychwalali na różne sposoby projekt nowej konstytucji. Podjęto uchwałę zobowiązującą radnych oraz urzędników do „osobistego wygłaszania odczytów i prelekcji tam, gdzie zajdzie tego potrzeba”. Ponadto poinformowano, że kaliscy drwale „dla uczczenia projektu konstytucji, dali dla państwa 250 kubików drzewa ponad plan”. Na zakończenie sesji wyświetlono film produkcji polskiej pod tytułem „Pierwszy start”.
1 marca…
1945 roku (81 lat temu) – Rozpoczęcie ofensywy marcowej, natarcie wojsk rosyjskich z Kallies w kierunku na Dramburg (Drawsko Pomorskie).
1947 roku (79 lat temu) - Na I sekretarza komitetu miejskiego Polskiej Partii Robotniczej w Kaliszu Pomorskim wybrano Mieczysława Miszkiela lat 37. Do PPR należało wówczas 135 mieszkańców. Była to jednak liczba fikcyjna, gdyż po weryfikacji zapisanych do PPR towarzyszy okazało się, że faktycznie członków jest o połowę mniej, bo 65.
1952 roku (74 lata temu) - Walne zgromadzenie członków kaliskiego kołchozu, czyli Spółdzielni Produkcyjnej „Rocznica”, obradujące w auli Czerwonej Szkoły, dokonało zmian w jej zarządzie zmniejszając go z pięciu członków do trzech. Na prezesa wybrano ponownie Antoniego Kozłowskiego, natomiast członkami zarządu zostali: Wacław Grządziel i Józef Szczupak.
Poszukujemy Waszych wspomnień!
Chcemy stworzyć prawdziwą kronikę Kalisza Pomorskiego – pisaną razem z Wami. Jeśli posiadacie stare fotografie, dokumenty, wspomnienia lub opowieści przekazywane w rodzinie – podzielcie się nimi!
Przesyłajcie je na adres: Promocja@kaliszpom.pl
Wszystkie dotychczasowe materiały przygotował i opracował z pasją Bogumił Kurylczyk – dziękujemy!
Dołączcie do tej niezwykłej podróży w przeszłość! Razem zachowajmy pamięć o tamtych czasach

