Wyjątkowy cykl „Karty z kalendarza”, w którym dzień po dniu odkrywamy historię Kalisza Pomorskiego z lat 1945–1985.

To podróż w czasie, która pozwoli nam wspólnie przypomnieć sobie początki powojennego życia w naszym mieście – ludzi, wydarzenia, codzienność i wielkie chwile.

2 marca…
1960 roku (66 lat temu) – Lekarz Zenobiusz Odonicz-Czarnecki, kierownik Ośrodka Zdrowia w Kaliszu Pomorskim złożył sprawozdanie z działalności placówki. Poinformował, iż wbrew jego woli Wydział Zdrowia Prezydium Powiatowej RN zatrudnił tu felczera Janusza Milanowskiego, któremu nie wolno przyjmować kobiet i dzieci. Przez to ona sam „musi pracować mniej i zostawiając pacjentów na popołudnie stwarzać obywatelowi Milanowskiemu fikcyjne warunki pracy”. Tymczasem tego felczera „można by wykorzystać bardziej praktycznie, powierzając mu higienę i fatalny wprost stan sanitarny miasta Kalisza Pomorskiego”. Zaproponował też założenie w Ośrodku laboratorium, co by „zaoszczędziło pacjentom męczących i czasochłonnych podróży do Drawska”. 
Z okazji Dnia Kobiet przyznano nagrody pieniężne pracownicom Prezydium oraz instytucji miejskich. 1050 zł otrzymała Helena Jańczyk za „prowadzenie księgowości na bieżąco w czasie urlopu macierzyńskiego”. Oto pełna lista z podaniem wysokości nagrody. Prezydium MRN: Janina Jankowska (300 zł), Janina Jaworek (300 zł), Zofia Kot (300 zł), Katarzyna Kulik (300 zł), Helena Kurylczyk (350 zł), Wanda Przybyłowska (300 zł), Elżbieta Sobczak (350 zł), Janina Zalas (300 zł); Przedszkole Miejskie: Wacława Górecka (150 zł), Helena Subotkowska (150 zł); Izba Porodowa: Maria Odachowska (100 zł), Helena Pszkit (140 zł), Helena Putek (100 zł), Czesława Stachowiak (100 zł); Ośrodek Zdrowia: Antonina Bagińska (100 zł), Halina Szałkowska (200 zł).

3 marca…
1954 roku (72 lata temu) – Prezydium Gminnej Rady Narodowej nakazało GS „SCh” przygotować ziarno siewne do 15 marca. Tymczasem przedstawiciel GS Romuald Ziółkowski poinformował, że GS „nie posiada obecnie żadnego zboża siewnego za wyjątkiem 2 ton pszenicy”, chociaż „zapotrzebowanie na wszystkie zboża w dostatecznej ilości składano”. Wiceprzewodniczący Prezydium GRN Władysław Chojnacki uznał ten stan rzeczy za „zastraszający, bo akcja siewna się zbliża”. Niemniej w odczytanym referacie stwierdził, że „dzięki maksymalnej inicjatywy i operatywności w usuwaniu wszelkich trudności”, hasło partii „uczynić z wiosny zjazdowej wiosnę wzorowego siewu” – zostanie „w pełni świadomości i z całą sumiennością wykonane”. 
1965 roku (61 lat temu) – Z listy uczestników posiedzenia Prezydium MRN wiadomo, że komendantem kaliskiego posterunku MO był wówczas Stefan Plata, a funkcjonariuszami: Eugeniusz Baryła, Stanisław Buczek i Kazimierz Śliwiński. Przewodniczącym Komitetu Blokowego dzielnicy I był Kazimierz Lisiecki, dzielnicy II Henryk Świdurski, a dzielnicy III Stanisław Krzywicki. Jak stwierdził w sprawozdaniu komendant Stefan Plata, „główną rolę w powstawaniu ekscesów chuligańskich odgrywa alkohol spożywany w nadmiernej ilości”. Znajduje to wyraz „zwłaszcza na zabawach wiejskich, których organizatorzy nie potrafią stanąć na wysokości zadania w kwestii zabezpieczenia porządku”. Głównym tematem posiedzenia były jednak „zagadnienia przestrzegania przepisów meldunkowych stanowiące jedno z najważniejszych zadań w związku ze zbliżającymi się wyborami do Sejmu i rad narodowych”. Na wniosek przewodniczącego Prezydium MRN Józefa Głuchowskiego powołano „trójki, które będą miały za zadanie skonfrontowanie książek meldunkowych ze stanem faktycznym w terenie”. Utworzono trzy takie zespoły. Do każdego wszedł pracownik Prezydium MRN, funkcjonariusz MO oraz przewodniczący danego Komitetu Blokowego.
1972 roku (54 lata temu) - Na zebraniu POP PZPR w KPPB „Żelgazbet” dyrektor Aleksander Petryk poinformował o powstaniu „Stowarzyszenia Budowy Domków Jednorodzinnych, do którego należy także nasze przedsiębiorstwo”. Koszt budowy ma wynosić od 100 do 200 tys. zł w zależności od wysokości „wkładu własnego”. Tow. Józef Lewicki dodał, że „już dość dużo osób zgłosiło taką chęć”. 
1981 roku (45 lat temu) – Na obrady liczącej 15 członków Komisji Kontroli Społecznej przybyło ich 10, w tym przewodniczący KKS Jerzy Płachta. Był także przewodniczący MKS NSZZ „Solidarność” Władysław Mikłasewicz, który podziękował za zaproszenie i poparł postulat zorganizowania przez zakłady pracy „opieki nad ludźmi potrzebującymi pomocy” oraz powołania Społecznego Komitetu Budowy Przedszkola.
Eugeniusz Baryła oświadczył, że „z działalności KKS do tej pory nie ma konkretnego efektu, a powoływanie zespołów kontrolnych budzi wątpliwości gdyż w tej chwili nie bardzo wiadomo co kontrolować”. Pelagia Starzec stwierdziła, że „nabiał i pieczywo powinien być dostarczany przed otwarciem sklepu i jeśli KKS zajmie się załatwieniem tej jednej sprawy, to będzie już bardzo wiele”. Za sprawy najpilniejsze uznała: ustalenie ile osób poszukuje pracy, ilu rodziców poszukuje miejsca dla dzieci w przedszkolu, czym motywuje się rezygnację z budowy żłobka. Jerzy Płachta dołączył do tego „rozliczenie osób odpowiedzialnych za dewastację mleczarni” oraz „pilną sprawę budownictwa mieszkaniowego”.

4 marca…
1948 roku (78 lat temu) - Odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze członków Polskiej Partii Robotniczej w Kaliszu Pomorskim, skupiającej w 8 funkcjonujących kołach 114 towarzyszy, na czele których stał I sekretarz Mieczysław Miszkiel. Wobec „ostrej krytyki dotychczasowej pracy członków komitetu miejskiego PPR”, powołano w tajnym głosowaniu jego częściowo odnowiony skład. I sekretarzem pozostał M. Miszkiel, a na jego zastępcę wybrano Jana Czerczaka. Członkami egzekutywy zostali: Jan Białecki, Antoni Łazarski i Bronisław Wojciechowski. Dodatkowo w skład KM PPR weszli: Antoni Hauza, Janina Smoła, Jan Szwed oraz Stanisław Wszelaki. W rezolucji przyjętej na zakończenie zebrania zobowiązano się m.in. do „stania na straży interesów mas pracujących” oraz „zwerbowania do PPR zdrowego, bezpartyjnego elementu, aby zwiększyć w ciągu roku szeregi partyjne o 100%”.
1951 roku (75 lat temu) - Odbyła się wspólna sesja Miejskiej i Gminnej Rady Narodowej w Kaliszu Pomorskim, której przewodniczył dyrektor szkoły Jan Sujkowski. Posiedzenie trwało od godz. 17. do 19.30 i wzięło w nim udział 280 osób. Porządek dzienny, w punkcie głównym obejmował referat „na temat sześciolecia oswobodzenia powiatu drawskiego”. Liczący siedem stron maszynopis odczytał Tadeusz Skawiński, przewodniczący Prezydium MRN. „Po ukończeniu referatu nastąpiła część artystyczna wykonana przez młodzież szkolną, na którą złożyły się deklamacje, śpiewy i tańce ludowe. Na zakończenie wspólnie odśpiewano Międzynarodówkę.”
1953 roku (73 lata temu) – Prezydium MRN omawiało sprawy zaopatrzenia ludności w artykuły pierwszej potrzeby. Prezes Gminnej Spółdzielni „SCh” Stanisław Majewski stwierdził, że „zaopatrzenie jest dostateczne, brakuje jedynie wędlin i masła”. Prezesa zobowiązano aby „na skutek zażaleń miejscowej ludności otwarto w przydzielonym lokalu sklep jajczarsko-mleczarski”. Z kolei Prezydium GRN postanowiło „wezwać do siebie rolników, którzy nie przystąpili do zwózki drewna, celem ukarania”. Przewodniczący komisji oświaty Zygmunt Miętek złożył sprawozdanie z działalności trzech gminnych szkół. Ich budynki wymagają dalszych remontów bo w Białym Zdroju i Dębsku przeciekają dachy i woda wlewa się do klas. Ponadto „oddziaływaniem ujemnym jest zły stosunek rodziców do szkół gdyż dzieci opuszczają lekcje i to po kilka razy w miesiącu, dochodzi nawet do 40% nieobecności”. 
1954 roku (72 lata temu) – Odpowiadający za sprawy rolnictwa w Prezydium MRN jego wiceprzewodniczący Olgierd Pieciukiewicz po raz kolejny złożył wniosek o odwołanie go ze stanowiska gdyż „nie może podołać tej pracy i jeśli wynikną jakieś niedociągnięcia to nie chce za nie odpowiadać”. Postanowiono sprawę odwołania odłożyć do następnej sesji aby władze powiatowe wskazały najpierw następcę O. Pieciukiewicza.
1975 roku (51 lat temu) - Na zebraniu POP PZPR w KPPB „Żelgazbet” zobowiązano tow. Stanisława Bejnarowicza do zakończenia zleconej „analizy stawek akordowych przy produkcji płyt stropowych” w terminie do 14 marca. Z kolei tow. Henryk Lewandowski nie zorganizował zleconej narady roboczej majstrów i brygadzistów zakładu, co nakazano mu uczynić „do 8 marca”. Podjęto uchwałę o „przyjęciu w poczet kandydatów PZPR” Władysława Witka i Tadeusza Konieczko.

5 marca…
1950 roku (76 lat temu) - Na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym komitetu miejskiego PZPR w Kaliszu Pomorskim jego I sekretarz Edward Subotkowski stwierdził, że „towarzysze to po kątach umieją mówić, lecz na zebraniach milczą, a zebrania po to są, żeby każdy wypowiedział swoje uwagi, skrytykował innego albo też siebie i w ten sposób błędy naprawić”. Po przeprowadzeniu wyborów, w których uczestniczyło 65 upoważnionych delegatów, Edward Subotkowski zachował funkcję I sekretarza i ponownie stanął na czele nowego składu komitetu miejskiego PZPR, którego członkami zostali: Józef Dąbrowski (II sekretarz), Mikołaj Bandurowicz, Wacław Grządziel, Adam Malinowski, Feliks Szczodrowski, Marian Wolski. 
1958 roku (68 lat temu) – Prezydium MRN zezwoliło Feliksowi Bejnarowiczowi na „wyrąbanie trzech sztuk topoli rosnących na jego łąkach”. Pozytywnie rozpatrzono podanie Antoniego Jaworka „w sprawie zrzeczenia się gospodarstwa rolnego” i przydzielono je jego synowi Stanisławowi Jaworkowi. Pozytywnie zaopiniowano wniosek Adolfa Kopruchy „o umorzenie obowiązkowego ubezpieczenia na rok 1958 w ilości 1351 zł”. Decyzję umotywowano tym, że „jest on repatriantem ze Związku Radzieckiego, który objął gospodarstwo po Franciszku Celmerze i jest słabo zagospodarowany”.

6 marca…
1967 roku (59 lat temu) – Agronom gromadzki Antoni Oleksiuk złożył na posiedzeniu Prezydium MRN „sprawozdanie z przygotowania do akcji wiosenno-siewnej”. Obejmie ona 63 gospodarstwa rolników indywidualnych na terenie miasta, mających łącznie 352 ha gruntów ornych, z których przewidziano pod zasiewy 210 ha. Rolnicy mają do dyspozycji 71 koni roboczych natomiast Kółko Rolnicze ma 6 traktorów, 2 siewniki nawozowe i 1 siewnik zbożowy. Agronom dodał, że „mimo korzystnych warunków do nowego budownictwa i remontów, nie wszyscy rolnicy przystąpili do takich prac chociaż ich budynki koniecznie wymagają remontu”. Wiceprzewodniczący Prezydium MRN Jerzy Andrzejczak wyraził zaniepokojenie słabym zainteresowaniem remontami przez rolników, bowiem „niedługo rozpocznie się ruch turystyczny i znowu będą komentarze na temat naszych zagród”. 

7 marca…
1950 roku (76 lat temu) – Posiedzenie plenarne MRN z udziałem 9 radnych i 250 gości odbyło się w auli kaliskiej szkoły gdzie przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej Józef Jarosz wygłosił referat „O znaczeniu międzynarodowego Dnia Kobiet”, a następnie wręczono nagrody trzem przodownicom pracy: Wandzie Duchnowicz, Marcie Frąckiewicz i Katarzynie Zawadzkiej. W przyjętej jednogłośnie uchwale stwierdzono, że kobiety polskie „idąc śladem kobiet radzieckich zobowiązują się w codziennej pracy umacniać poczucie międzynarodowej solidarności w walce o trwały i sprawiedliwy pokój”. Na koniec wzniesiono okrzyki: „Niech żyje wódz obozu pokoju Józef Stalin! Niech żyje Prezydent Polski Bolesław Bierut!”
1956 roku (70 lat temu) – Kierowniczka Przedszkola Miejskiego Janina Matyka, po złożeniu sprawozdania z działalności placówki, poskarżyła się Prezydium MRN na swój personel. „Kucharka stale choruje i jest leniwa w pracy”, natomiast „sprzątaczka ledwo-ledwo się rusza i trzeba ją stale popędzać do roboty”. 
1957 roku (69 lat temu) – Nowy komendant kaliskiej OSP Maciej Rolbiecki, wybrany na ogólnym zebraniu strażaków 8 lutego 1957 r., poinformował, że druhowie już naprawili dach, oszklili okna i założyli instalację elektryczną w sali tanecznej remizy, a zorganizowana tam zabawa (2 marca) przyniosła 3150 zł dochodu. Przyjęto wniosek przewodniczącego Prezydium MRN Jan Staworzyńskiego, by strażakom przekazywać na ich cele także 10% podatku pobieranego od dochodów z zabaw w remizie. Prezydium pozytywnie załatwiło podanie Zarządu GS „SCh” „o przydzielenie im na własność budynku przy ul. Wolności (naprzeciwko Szkoły 11-letniej), który to budynek wymaga remontu”. 
1961 roku (65 lat temu) – Kierowniczka Przedszkola Miejskiego Weronika Łojek poinformowała, że do placówki (przy ul. Grunwaldzkiej 8) mającej 27 miejsc zapisanych jest 99 dzieci. Dlatego „z powodu przepełnienia, dzieci matek niepracujących oraz dzieci matek wielodzietnych zostaną usunięte”. W razie wolnych miejsc „zostaną zatrzymane te dzieci matek niepracujących, które nie mają należytej opieki w domu”. Kierowniczka poskarżyła się, że „podwórko przedszkolne jest nieprzestronne i mieszczą się tu ubikacje dzieci oraz śmietnik, który ma prowizoryczne przykrycie z luźnych desek co może spowodować wypadek”. Ponadto „z powodu braku umywalni mycie dzieci prowadzone jest w szatni”. 
1963 roku (63 lata temu) – Zebrała się egzekutywa POP PZPR w kaliskiej Betoniarni. Rozpatrywano skargę tow. Stanisława Rozpędowskiego na kierownika zakładu tow. Piotra Tolwaja. Tow. Rozpędowski poczuł się skrzywdzony tym, że zdjęto go ze stanowiska traktorzysty i uczyniono stróżem. Ponadto zamknięto przed nim biuro oraz dostęp do węgla aby mógł napalić w piecu. Kierownik Tolwaj odpowiedział, że tow. Rozpędowski nie ma kwalifikacji do bycia traktorzystą, a biuro przed nim zamknięto bo wchodził tam z psem, który zanieczyszczał pomieszczenia. Dodatkowo „przyszedł po pijanemu i chciał bić tow. Wojciechowskiego, a także zabierał się do bicia tow. Tolwaja”, zresztą na zakład „przychodził pijany kilkukrotnie”. Sekretarz komitetu rejonowego PZPR tow. Henryk Tomaszewski dodał, iż „są oświadczenia, że tow. Rozpędowski buntował pracowników”. Ponadto w ciągu ostatnich kilkunastu lat „7 razy zmieniał pracę”. Sekretarz POP tow. Czerniga potwierdził, że „tow. Rozpędowski kilkukrotnie upijał się na służbie” i jego sprawę „trzeba załatwić natychmiast”. Dlatego postawił wniosek o udzielenie mu „partyjnej nagany”. Wniosek ten przegłosowano dodając warunek, że „w razie kolejnego, najmniejszego przewinienia tow. Rozpędowski zostanie zwolniony z pracy”. 
1984 roku (42 lata temu) – Kierowniczka służby rolnej w UMiG tow. Danuta Listopadzka poinformowała na posiedzeniu egzekutywy KM-G PZPR „o realizacji wniosków zgłoszonych na zebraniach wiejskich oraz otwartych zebraniach POP PZPR i kół ZSL”. Dwa główne wnioski dotyczyły „przyspieszenia w załatwianiu pozwoleń na rozbudowę i modernizację obiektów gospodarczych u rolników indywidualnych” oraz „możliwości zakupu wędlin w zamian za sprzedany żywiec”. Omawiając działalność POP PZPR Dębsko wysoko oceniono aktywność jej I sekretarza tow. Bogdy Kędzierskiej. Jak stwierdzono, „ta organizacja wiejska może być przykładem właściwej realizacji uchwał partii, podejmowania własnych inicjatyw oraz realizacji zadań statutowych”.

Poszukujemy Waszych wspomnień!

Chcemy stworzyć prawdziwą kronikę Kalisza Pomorskiego – pisaną razem z Wami. Jeśli posiadacie stare fotografie, dokumenty, wspomnienia lub opowieści przekazywane w rodzinie – podzielcie się nimi!

Przesyłajcie je na adres: Promocja@kaliszpom.pl

Wszystkie dotychczasowe materiały przygotował i opracował z pasją Bogumił Kurylczyk – dziękujemy!

Dołączcie do tej niezwykłej podróży w przeszłość! Razem zachowajmy pamięć o tamtych czasach